Boeren

door | sep 20, 2015 | Column | 0 Reacties

Onlangs stond ik voor de eerste keer in mijn nochtans niet meer zo jonge leven midden op het Schumanplein. Het was de grote boerenbetoging en de redactie van ‘Van Gils & Gasten’ had me samen met Saartje Vandendriessche op pad gestuurd om met een kleine camera beelden te maken van een boerin die die avond in de studio zou zitten. Ik weet niet of u Saartje VDD kent — ik haar ook niet vóór die dag – maar ze gaat recht op haar doel af. Afspraak met die jonge boerin was op het Schumanplein en dus stapte ze onvervaard voorbij brandende banden, Friese ruiters en voetzoekers werpende boeren, onderweg snel wegduikend voor een charge met het waterkanon waar je ogen verdacht veel van moesten tranen. Het was mijn eerste voorzichtige confrontatie met Saartje, traangas en een opgehitste massa. Spannend!

Piet Vanthemsche, de voorzitter van de Boerenbond, heb ik niet gezien, maar dat kan aan de mistige omstandigheden gelegen hebben. ‘Landbouw is heel belangrijk’, liet hij tweeënhalf jaar geleden op deze plek noteren. ‘We hebben één van de meest productieve landbouwsystemen en één van de meest performante voedingsindustrieën in de wereld.’

Het beeld van de oude boer, pet op het hoofd, riek in de hand, zelf gerolde sigaret in een mondhoek bungelend, klopt niet meer. ‘Onze bedrijven zijn zich razendsnel aan het professionaliseren’, zei Vanthemsche nog in dat interview. ‘Wie niet mee kan, gaat er uit.’ Het is normaal dat de voorzitter van de boerenvereniging de stiel verdedigt. Maar wat mij opviel tijdens die betoging en bij het lezen van de artikels voor en na is dat de boeren op overheidssteun blijven rekenen. Jarenlang kregen ze geld om te veel te produceren, zo absurd ging dat in het Europa van dertig jaar geleden. Het begrip ‘boterberg’ dateert van toen. Alsof er geld genoeg was. Alsof het niet pervers is om te betalen voor overproductie.

De economie is genadeloos, keihard, onmenselijk soms. Maar je kunt er niet onderuit. En de boeren zouden ook moeten toegeven dat ze de boel zelf versjteerd hebben. Te veel dieren op te korte ruimte, kwalitatief ondermaats vlees, een biefstuk die meer water dan vlees bevat, geknoei met hormonen. Op veel begrip van de bevolking moeten ze niet meer rekenen. Als eerste hoeders van de natuur hebben ze ook te weinig gedaan aan het vrijwaren van Moeder Natuur, of beter: te veel, om het milieu naar de filistijnen te helpen.

Grootschalige landbouw heeft het moeilijk. Kleinschalige heeft de wind stilaan in de zeilen. Mensen bestellen een deel van een koe, letterlijk!, en gaan die op een afgesproken tijdstip afhalen op de boerderij. Direct contact met de boeren, je ziet dat de dieren correct worden behandeld, je bent als klant geen anoniem nummer zoals in de supermarkt. We doen het zelf ook sinds een paar jaar. Het vlees is sappiger, lekkerder, betrouwbaarder en je steunt de lokale landbouw heel rechtstreeks. Waarom zou je nog naar de vleesafdeling van de supermarkt hollen?

Boeren die met hun tractors naar het verre Brussel trekken, het verkeer in de knoop leggen en dan herrie schoppen — zij het een minderheid: dat hardnekkige beeld blijft hangen en zal de sector meer kwaad dan goed doen. Het doet me een beetje denken aan de steenkoolmijnen en de staalindustrie in de jaren zeventig en tachtig. Die werden tegen beter weten in en mits onnoemelijk veel overheidssteun kunstmatig in stand gehouden, tot het onvermijdelijke einde er toch kwam.

Zou het niet beter zijn dat de boeren zich omscholen tot kleinschalige landbouw of tot andere beroepen, in plaats van het blijven volhouden van de huidige uitzichtloze subsidiepolitiek? Ik zou er graag met Piet Vanthemsche een boompje over opzetten. Zo lang er bomen zijn, tenminste.

Het is vandaag Dag van de Landbouw.

Lees het portretinterview met Piet Vanthemsche op Intervista.

 

Onze columnist Frank Van Laeken, onafhankelijk publicist/journalist/maandanser met een mening/boek, laat maandelijks zijn licht schijnen over één van de Intervista-geïnterviewden.

Volg Frank op Twitter of bezoek zijn website.

Pin It on Pinterest

Shares